|
Cultuurhistorie |
|||||||||
|
Er zijn diverse invalshoeken denkbaar om de cultuurhistorische waarde van de Vecht te bepalen. Voor deze studie zijn twee vragen boven alles relevant: • wat maakt nu de Vecht als geheel bijzonder? • hoe kan de cultuurhistorische betekenis zo gedefinieerd worden dat deze hanteerbaar is als richtsnoer voor ruimtelijke ontwikkeling? |
|||||||||
|
bijzonder |
|||||||||
|
ontwikkeling |
|||||||||
|
De Vecht is in de verste verte geen rivier meer. Het is een ‘kanaalachtig’ water. Of dat jammer is of niet, daarover valt uit het oogpunt van rivierliefde te twisten. Maar het maakte een uiterst gevarieerde occupatie van de Vecht als geheel mogelijk. Het water van de Vecht is, definitief door de Afsluit- dijk, in geen enkel opzicht bedreiging of belemme- ring en daarom is de Vecht totaal verknoopt met huis en tuin. Wat de Vecht bijzonder maakt, is de ‘urbane’ toeëigening van de rivier. Het feit dat het water geen dreiging vormde, is hiervoor bepalend geweest. Het zichtbare deel van de stedelijke toeëigening is natuurlijk de hoogtijperiode van de bouw van buitens en de uitwerking die dat heeft gehad op de verfraaiing van boerenhuizen en arbeiderswoningen. De Vecht is een statige pronkrivier. De bebouwing langs de Vecht is grotendeels geen onderdeel van een bestaande stad of dorp: het is eigenlijk ‘Vechtstad’: een lintvormige, losse nederzetting. Niet voor niets vergeleek de Vechtplassen- commissie de Vecht met de Italiaanse Brenta en de Russische Neva: ook daar dat typische gezicht van een stedelijke rivier. Wie in Nederland de Vecht vergelijkt met veenstromen als Amstel en Angstel; met kleine riviertjes als Eem en Mark of met bebouwde rivieren als de Oude Rijn vindt juist in die hoogwaardige stedelijke toeëigening de unieke betekenis. |
|||||||||
|
En daarin ligt dan ook de sleutel tot ruimtelijke ontwikkeling. We kunnen de Vecht opvatten als de gestolde uitdrukking van dat urbanisatieproces. Maar dat is dan een heel toevallige expressie: allerlei landgoederen, buitens en kastelen zijn allang verdwenen. Het is ook een kwetsbare wens: we leven in een druk land en er zullen zeker nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden. We kunnen het toeëigeningsproces ook zien als een beweging die te lang stil heeft gestaan en nu opnieuw geactiveerd kan worden. Dat kan tot verliezen leiden: bijvoorbeeld voor wie de huidige verhouding open/dicht wil behouden. Of wie een nieuwe bouwvorm in architectonisch opzicht tegenstaat. Dat is echter een gegeven dat altijd onderdeel was van de dynamiek aan de Vecht en eventueel door spelregels beïnvloed moet worden.In het motto ‘Bouwen aan de Vecht’ is het reactiveren van het bouwproces uitgewerkt. |
|||||||||
|
34 |
|
||||||||