Belvedere

De cultuurhistorie geniet al langer een grote belangstelling. Maar het brede begrip cultuur- historie omvat een waaier van zeer verschillende disciplines: van aardkunde tot kunstgeschiedenis; van historische geografie tot monumentenzorg. Het is niet makkelijk om die samen te brengen. De nota Belvedere heeft als intentie de diverse cultuurhistorische disciplines af te stemmen en meer dan dat: die te verbinden met ruimtelijke ontwikkeling. Want een goede koppeling tussen cultuurhistorie, gericht op toekennen van waarde, bescherming en behoud enerzijds en ruimtelijke ontwikkeling anderzijds ontbrak. Hoe die verbin- ding er precies uitziet en wanneer die effectief is, zou door het uitvoeren van onderzoek zoals dit boekje duidelijk moeten worden. De Vechtstreek is volgens deskundigen en leken een gebied met grote waarde. Vaak wordt gewezen op de buitenplaatsen; de forten; de plassen. Maar die observatie van waardevolle objecten biedt nog geen zinvol verband met ruimtelijke ontwikkeling. Zo’n verband is wellicht te leggen door te spreken over ‘het handelen van groepen mensen tegen de achtergrond van hun ruimtelijke omgeving’. Handelen van mensen in het verleden heeft geleid tot sporen die we als cultuurhistorisch waardevol kunnen zien; ruimtelijke ontwikkeling is het handelen van mensen gericht op de toekomst.

De verschillende trefwoorden in dit boekje kunnen de vraag oproepen: wat is hier ‘Belvedere’ aan? De voorgaande definitie is daarvoor niet scherp genoeg. Daarom is hier een aantal begrippen gegeven, die op een symbolische manier de relatie van cultuurhistorie naar ruimtelijke ontwikkeling beschrijven.

Met deze begrippen is ook een soort visie te geven op de relatie tussen cultuurhistorie en ruimtelijke ordening.

Belangrijkste element is dat handelen en bewerken positief worden gezien; daardoor kunnen indivi- duen, groepen en de overheid bijdragen aan het decor; aan de identiteit. Door dat voorzichtig te doen, respecteren zij het museum. Door dat met creativiteit te doen, verrijken ze het landschap. De schaal kan er beter mee zichtbaar worden; de biografie kan worden opgehelderd, de familie- trekken kunnen worden aangescherpt, de identiteit kan sterker worden.

18