Terugblik op het baggeren van de Vecht

De rivier de Vecht is in de loop der jaren sterk vervuild geraakt door lozingen en intensief gebruik van de rivier. Een dikke laag slib met zware metalen en andere chemicaliën is de afgelopen jaren weg gebaggerd om te zorgen dat de natuur zich weer kan herstellen. Maar liefst 2,5 miljoen kuub slib is afgevoerd. Het water is nu weer helder en schoon. Vroege Vogels maakte hierover de onderstaande reportage:

Vroege Vogels: De Vecht uitgebaggerd

kooien

 

Symposium Vechtplassencommissie 5 september

Met een schone Vecht begínt het pas echt.

Na het succesvol uitgevoerde restauratieplan Vecht door het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht,  werd de Vecht recent schoon verklaard. In een symposium van de Vechtplassencommissie op
5 september 2015 werd gesproken over alle verbeteringen die in de afgelopen jaren zijn bereikt, en van gedachten gewisseld over mogelijke toekomstige maatregelen die de kwaliteit van de Vecht voor de toekomst kunnen borgen en verder verbeteren. Na een korte terugblik op het project ging het over de aandachtspunten voor de nabije toekomst. Genoemd werd onder andere het verder verbeteren van het doorzicht van het water van de Vecht. Pas als het aantal soorten water- en oeverplanten en vissen in de Vecht op niveau is, beantwoordt de Vecht aan de norm van de Europese Kader Richtlijn Water. Als voorbeeld werd een natuurlijke inrichting van oeverlandjes langs de Vecht genoemd als mogelijke bijdrage. Maar ook het inrichten van ‘kraamkamers’ voor vissen in rustige, tegen golfslag beschermde oevers, waar zich ook een variëteit aan waterplanten kan ontwikkelen. Het verder herstel van de jaagpadenstructuur langs de Vecht kan bijdragen aan de mogelijkheid voor meer mensen, van de mooie Vecht te laten genieten. Inzicht bij de bewoners in de werkzaamheden die Waternet uitvoert in opdracht van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht is, ook gezien in het licht van de klimaatverandering van groot belang, aldus de dijkgraaf van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. De Vechtplassencommissie zal de presentaties van het symposium bundelen in een paper die te zijner tijd op de website bekend gemaakt zal worden. Zie ook www.vecht.nl en www.vechtplassencommissie.nl.

Presentaties sprekers symposium:

Aandachtspunten voor behoud Vechtkwaliteit: Drs. Bart Specken, ecoloog Waternet

Restauratieplan De Vecht in vogelvlucht: drs. Marie-Josée Leloup, projectleider Waternet

Waar haalt Amsterdam haar drinkwater?: Frank Smits, hydroloog Waternet. Bronhydrologie-Weesperkarspel

Programma symposium

Archief Vechtplassencommissie

Ida Kemperman, de voormalige stadsarchivaris van Weesp, heeft in de afgelopen jaren onnoemelijk veel werk verzet met betrekking tot de ordening van het archief van de Vechtplassencommissie kortweg het VPC-archief.  Dat bestond voor het grootste deel uit georganiseerde dozen en mappen dat nu toegankelijk gemaakt is voor gebruik door geïnteresseerde. Het zal gevestigd zijn in het gemeente archief van Weesp en gedigitaliseerd worden door regionaal historisch centrum (RHC) Vecht en Venen.

Ordening VPC-archief
Inleiding VPC-archief
Inventaris VPC-archief

Nieuwe boeken

Vreeland, 750 jaar geschiedenis in vogelvlucht
Met de viering van 750 jaar stadsrechten neemt Vreeland een bijzondere plaats in binnen de Vechtstreek. De stadsrechtverlening in 1265 door bisschop Hendrik van Vianden is aanleiding tot een heel jaar festiviteiten en bijzondere gebeurtenissen. Zo is begin dit jaar het boek ‘Vreeland, 750 jaar geschiedenis in vogelvlucht’ verschenen, van de hand van Juliette Jonker-Duynstee en Anton Cruysheer. Een boeiend boek met 400 afbeeldingen, dat niet alleen allerlei aspecten van Vreeland belicht, maar ook van de geschiedenis van de Vechtstreek met de ontginningen en de buitenplaatsen. Regisseur/filmmaker Jelle van Doornik filmde drie jaar lang mensen en gebeurtenissen in het dorp, wat resulteerde in de prachtige documentaire ‘Anno Nu’ (www.britanniafilm.nl). Zie ook: www.vreeland750.nl
www.boek.nl/bekijkboek/9789082299106

Gouden Bochten, Amsterdam en de Vechtstreek
Onlangs verscheen het boekje ‘Gouden Bochten – Amsterdam en de Vechtstreek’, geschreven door Juliette Jonker-Duynstee en Steven de Clercq. In dit fraai vormgegeven boekje worden de achtergronden toegelicht van de verwevenheid tussen de ‘gouden bochten’ van de Amsterdamse grachtengordel in de 17de en 18de eeuw en de ‘gouden bochten’ van de rivieren ten zuidoosten van de stad, waar concentraties buitenplaatsen verrezen, gebouwd door de grachtenbewoners. Er wordt aandacht besteed aan de gelijktijdige metamorfose van stad en platteland, de bouw van grachtenpanden en buitenplaatsen, aspecten als het buiten genieten, pronken en sociale netwerken. Maar ook wordt ingegaan op de vraag en aanbod van voedsel, brandstof en water, het transport over en weer en het verval en de wederopstanding van de buitens.
De banden tussen stad en platteland zijn ook zichtbaar gemaakt in vier Gouden Bochtenfietsroutes, die van de Gouden Bochten van Amsterdam naar de Gouden Bochten van de Amstel, Angstel, Vecht en Gein en door ’s Graveland lopen. Deze routes zijn in digitale vorm te zien op www.goudenbochten.nl.
Het boekje is voor € 10,- te koop bij de lokale boekhandels of te verkrijgen bij de diverse historische kringen. www.boek.nl/bekijkboek/9789062623730

crop_389_colw_300

Wethouders-gesprekken

Waarover praat de VPC met wethouders? De VPC bewandelt vele wegen om haar doelstelling, een hoge kwaliteit van landschap, natuur en cultuur in de Vechtstreek, te bereiken. Een van de instrumenten is om de vinger aan de pols te houden bij de gemeentebesturen en met name wethouders en ambtenaren. Waar gaat het dan zoal over?
In algemene zin staan op de agenda zaken rond beleidsontwikkeling, advisering en handhaving. Zo is vrij recent in Stichtse Vecht de financiële en beleidsstructuur rond monumentenzorg gewijzigd. Dat was aanleiding voor de VPC om bij de wethouder voorstellen te doen voor een nadere uitwerking van de procedures rond de zorg voor onroerende gemeentelijke monumenten. En er o.a. voor te pleiten dat de gemeente eigenaren die ontwikkelplannen hebben voor monumenten zo vroeg en zo goed mogelijk informeert over de voorschriften maar deze eigenaren vooral ook de weg wijst naar potentiële bronnen voor cultuurhistorische kennis over hun objecten. Constructief overleg en advies in de beginfase leidt immers tot een effectiever en fraaier resultaat dan commentaar achteraf. In haar “servicemomenten” kan de gemeente dit zoveel mogelijk bevorderen.
In het verlengde van de adviesrol van de VPC op het terrein van landschap, natuur en cultuur wordt ook regelmatig van gedachten gewisseld over de kansen en bedreigingen van bepaalde door de VPC gesignaleerde concrete ontwikkelingen. Zo heeft de VPC bijvoorbeeld haar zorgen geuit over de bouwkundige staat van de enige nog resterende steenoven aan de Vecht bij Breukelen: Vecht en Rhijn. De VPC ziet met lede ogen aan dat dit object in toenemende mate vervalt. We zouden het verlies van het laatste tastbare overblijfsel van dit Vechtse ambacht zeer betreuren. Samen met de gemeente hebben we onderzocht hoe we het verval zouden kunnen stoppen. Helaas is er tot nog toe geen oplossing gevonden die leidt tot het behoud van dit cultuurhistorisch waardevolle object.

Vechtologie

“Water” was het thema van de deze winter/voorjaar verzorgde vierde module van de leergang Vechtologie. De ca 50 deelnemers volgden een reeks interessante lezingen over de vele aspecten van water in de Vechtstreek. Waternet gaf inzicht in de technieken en beleidsafwegingen die een rol spelen bij de waterhuishouding in dit complexe gebied met enkele diepe polders en een beperkte afvoercapaciteit. Hoe zorg je ervoor dat de uiteenlopende wensen van de gebruikers, zoals de huizenbezitters, de landbouwsector en de natuur, in alle redelijkheid worden vervuld? Onderwaterfotograaf Willem Kolvoort presenteerde een serie soms sprookjesachtige onderwaterfoto’s van het onderwaterleven in de sloten en plassen in de Vechtstreek. Met de foto’s van de rijke biodiversiteit in sloten met kwalitatief goed water illustreerde de heer Kolvoort het belang van kwalitatief waterbeheer. In deze module wordt tevens aandacht besteed aan het onderzoek naar de teloorgang van de voor de Vechtstreek kenmerkende natuur in de verlandde petgaten en de pogingen om deze natuurkwaliteit te restaureren. Uit de presentatie bleek dat dit een complex en interessant proces is.
In het najaar van 2015 volgt de voorlopig laatste module van de leergang Vechtologie. Deze zal een inkijkje bieden in de beeldende kunst in de Vechtstreek. Zo zal er aandacht zijn voor de groep kunstenaars die in Kortenhoef werkte en aan de kunstvoorwerpen die in bezit zijn van de gemeente Stichtse Vecht en die bijvoorbeeld op Boom & Bosch te zien zijn. In deze laatste module komen ook aan de orde de ambachtelijke bedrijvigheid in de Vechtstreek in het verleden en de verwachtingen omtrent de zakelijke bedrijvigheid in de toekomst.
De VPC is nu toe aan het evalueren van de ervaringen met de leergang Vechtologie die twee en een half jaar heeft gelopen. Het doel was het delen en verspreiden van bij de VPC en haar netwerk aanwezige kennis. We zullen de mogelijkheden onderzoeken om het instrument in deze of aangepaste vorm voort te zetten.
Zie vecht.nl/literatuur/leergang-vechtologie

Vechtologie-papers
De werkgroep Vechtologie van de VPC ontwikkelt in samenspraak met de sprekers papers van de lezingen, een aantrekkelijk beknopt naslagwerk voor zowel de deelnemers aan de leergang als voor andere geïnteresseerden. De papers van de modules Landschap en Natuur zijn inmiddels beschikbaar. Een fraaie geprinte versie en een verzamelmap zijn te bestellen via info@vecht.nl; prijs op aanvraag.
Voor de digitale versie zie:
Papers bij de Leergang Vechtologie

TOP’s in de Vechtstreek

Het aantal toeristische overstappunten (TOP’s) in de Vechtstreek groeit gestaag. Op 5 maart 2015 werd de TOP op het kasteel Zuylen geopend. Er kan geparkeerd worden en na een kopje koffie kan er gewandeld of gefietst worden. Natuurlijk kan ook het kasteel worden bezocht. Een TOP op een mooi punt voor een fraaie dag buiten. Op 23 april is de TOP bij het station Breukelen geopend. Hier zullen vooral de treintoeristen gebruik van gaan maken. Binnenkort volgt nog de TOP bij kasteel De Haar in Haarzuilen en een TOP bij de Maarsseveense Plas. Volgend jaar volgt de TOP bij het station Abcoude. Zie ook www.toproutenetwerk.nl en vooral www.vvvgooivecht.nl/zien-en-doen/actief-in-de-regio/tops

Jaarvergadering VPC zaterdag 5 september 2015

De twee-jaarlijkse vergadering van de Vechtplassencommissie wordt gehouden op 5 september. De dag zal in het teken staan van “water”. De nieuwe dijkgraaf, Gerhard van den Top zal zich voorstellen en iets vertellen over de manier waarop hij over het waterbeheer denkt. Verder kijken we terug, maar direct ook vooruit als het 20 jaar geleden opgestelde Restauratieplan voor de Vecht (RPV) besproken wordt. Wat kunnen we daar nu nog van leren? Tenslotte zal iemand iets vertellen over “Water voor Amsterdam” een eeuwenlange relatie van de Vechtstreek met het drinkwater van Amsterdam. We hopen ‘smiddags het waterleidingbedrijf op Driemond te bezoeken. Een mooi programma. Reserveer deze datum alvast in de agenda! Meer details volgen later, o.a. op de webpagina www.vecht.nl/vpc-jaarvergadering-2015

Hooibergen in de Vechtstreek

Er zijn nog (ca) 318 hooibergen in de gemeente Stichtse Vecht
In de Vechtstreek had iedere boerderij tenminste één hooiberg. Zo gewoon waren ze. Maar ze spelen geen rol meer in de moderne hooibouw en staan er daarom vaak verkommerd bij. De gedachte dat de hooiberg uit het agrarisch cultuurlandschap zou verdwijnen, was voor het Cultuurplatform Vechtstreek en de Vechtplassencommissie aanleiding om, op initiatief van Arie Manten, alle hooibergen in Stichtse Vecht te inventariseren. Met steun van de Gebiedscommissie Utrecht West en met hulp van vrijwilligers uit van de Historische Kringen van Maarssen, Breukelen en Loenen zijn 318 hooibergen in kaart gebracht. De resultaten zijn door Peter Bos verwerkt en digitaal ingevoerd in de provinciale GIS.Uit de inventarisatie bleek dat nog maar 13 hooibergen hun oorspronkelijke functie hebben. En dat maar één hooiberg in gebruik is als Bed & Breakfast. De meeste hebben op allerlei manieren een nieuwe bestemming gekregen. Veelal creatief, maar lang niet altijd geschikt voor een schoonheidsprijs en niet zelden met verlies van de karakteristieke waarden. Omdat een zinvolle bestemming de beste garantie is om de hooibergen met hun kenmerkende roeden en dakvormen als wezenlijk onderdeel van het agrarisch erfgoed en cultuurlandschap te behouden, wil de werkgroep eigenaren aan de hand van goede voorbeelden stimuleren om een passende herbestemming te zoeken.
In december 2014 verscheen de Handreiking Nieuwe Functies op Vrijkomende Agrarische Bedrijfspercelen, waarin de Provincie schetst hoe zij, om de kwaliteit en de vitaliteit van het landelijk gebied te waarborgen, terughoudend om wil gaan met sloop en bij de verplichte sloop een uitzondering wil maken voor historisch waardevolle bebouwing, op voorwaarde dat deze een passende functie krijgt die bijdraagt aan behoud. Binnen dit kader lijkt de hooiberg te redden van de ondergang!
zie o.a. vecht.nl/plannen/vechtprojecten/hooibergen

Communiceren: Vechtplassencommissie nu ook op Facebook en Twitter

Als organisatie zijn er steeds meer manieren waarop je kunt communiceren met je omgeving en achterban. Waar dat aanvankelijk ging via een papieren nieuwsbrief, is deze tegenwoordig vervangen door een elektronische en zijn daar nog veel meer online mogelijkheden bijgekomen. En dan gaat het niet alleen om het hebben van een website, maar ook om online communicatie via bijvoorbeeld sociale media.
Sinds kort is de Vechtplassencommissie aan het experimenteren met deze laatste mogelijkheid en zijn we te vinden op zowel Facebook als Twitter. Het doel is om met behulp van Facebook en Twitter de Vechtplassencommissie en haar werk meer bekendheid te geven, geïnteresseerden op de hoogte te houden en ook nieuwe doelgroepen aan te spreken. Daarnaast bieden sociale media nieuwe mogelijkheden tot interactie. Zo kan sneller ingehaakt worden op de actualiteit, kunnen standpunten snel gedeeld worden en kan er online interactie ontstaan met zowel personen als organisaties. Met deze interactie hopen we de zichtbaarheid en herkenbaarheid van de Vechtplassencommissie te kunnen vergroten.
De komende tijd zullen we vooral experimenteren met de manier waarop we de sociale media het beste in kunnen zetten. Maar voor nu kunt u alvast helpen door ons te volgen op Twitter en te liken op Facebook!
Facebook: www.facebook.com/pages/Vechtplassencommissie/1574297732856445
Twitter:https://twitter.com/Vechtplassen Voor vragen en opmerkingen is onze Facebook-redacteur Pieter Kroon beschikbaar: pieterkroon14@hotmail.com